Każdy rodzic wie, że stawianie granic jest konieczne.
U dzieci, także w spektrum autyzmu, usłyszenie słowa „nie” może wywołać natychmiastowy kryzys i ogromny stres. Słysząc słowo „nie” – dziecko może reagować silną frustracją, krzykiem, a nawet zachowaniem kontekstowo niepoprawnym.
Nie wynika to ze złośliwości. Dla dziecka o sztywnej potrzebie kontroli i trudnościach z elastycznością poznawczą, nagła odmowa to chaos emocjonalny.
Jak odmawiać?
1
Zamień „NIE” na informację, KIEDY dana rzecz będzie możliwa: Zamiast mówić: „Nie zjesz teraz cukierka”, powiedz: „Cukierka dostaniesz po obiedzie”. Zamieniasz wtedy zakaz w jasny komunikat o czasie i kolejności zdarzeń.
2
Zaoferuj alternatywę: nie zostawiaj dziecka samemu sobie z odmową. Jeśli mówisz: „Nie możemy teraz iść na plac zabaw”, natychmiast dodaj: „Możemy teraz ułożyć klocki Lego albo poczytać książkę. Co wybierasz?”.
3
Używaj wsparcia wizualnego: Słowa bywają niewystarczające, zwłaszcza w silnych emocjach. Pokaż mu obrazek, plan dnia lub nastaw timer (np. na telefonie). Informacja: „Gdy zadzwoni budzik, kończymy grę” staje się wtedy jasną i neutralną zasadą, którą dziecku znacznie łatwiej zaakceptować.
4
Nazwij i zaakceptuj emocje dziecka: Daj dziecku prawo do złości. Powiedz: „Widzę, że jesteś zły, bo chciałeś jeszcze zostać na dworze. Rozumiem to. Czas wracać do domu”.
W naszych Placówkach uczymy dzieci radzenia sobie z odmową każdego dnia. Podczas terapii behawioralnej i zajęć psychologicznych rozwijamy elastyczność poznawczą oraz uczymy akceptacji planów alternatywnych. Dzięki temu nasi uczniowie uczą się, że „nie” nie oznacza końca świata, lecz jest naturalnym elementem codzienności.
